Y Theatr a Fi gan Carys Tudor

IMG_1366

Darn o theatr gan Gwmni Pendraw oedd y gwaith cyntaf imi’i weld eleni, rhywbeth a oedd rywfaint yn wahanol i gychwyn y flwyddyn. Mae’r darn yn mynd i’r afael â newid hinsawdd, a’r effaith mae hynny’n ei gael ar y byd o’n cwmpas.

Cyfieithiad gan Wyn Bowen Harries o gyflwyniad a gafodd ei gyfansoddi’n wreiddiol gan y gwyddonydd Chris Rapley ar y cyd â Duncan Macmillan yw 2071. Rhywbeth a oedd yn ymdebygu â pherfformiad o ddarlith a gafwyd, a hynny’n canolbwyntio ar bynciau llosg a hynod o berthnasol ar hyn o bryd.

Dyma ddarn o waith sy’n gorfodi rhywun i feddwl am yr effaith mae’n ei gael ar y byd o’i gwmpas, a’r hyn fydd yn ein wynebu yn y dyfodol agos os na fyddwn yn gweithredu ynghylch newid hinsawdd. Darn o waith sy’n dilyn ton llwyddiannus rhaglenni megis Blue Planet II (sy’n cael ei chrybwyll yn y cyflwyniad) a Cowspiracy yw 2071. Wrth ddefnyddio ffeithiau gwyddonol mae’r cyflwyniad yn cyfleu effaith bodau dynol ar newid hinsawdd yn glir, a hynny ar ffurf greadigol.

Cafwyd sawl jôc sinigaidd a chlyfar yn y cyflwyniad gan Wyn Bowen Harries, a’r rheiny’n ysgafnhau’r perfformiad, cyn gwneud i rywun ystyried yr hyn sydd newydd gael ei ddatgan, a mor ‘bizarre’ yw’r sefyllfa yr ydym ynddi ar hyn o bryd.

Yn gefndir i’r cyflwyniad gan Wyn Bowen Harries, roedd Gwilym Bowen Rhys ac Angharad Jenkins yn perfformio trac sain byw. Wrth ddefnyddio technegau amrywiol roedd modd i’r perfformwyr greu sain trawiadol, ffilmig ei naws. Roedd defnydd y ddau berfformiwr o wahanol offerynnau, yn ogystal â defnydd o’r ‘loop pedal’ yn creu tensiwn ac yn cyfeilio a chyd-dynnu gyda naws y cyflwyniad geiriol. Cafwyd sawl cân gofiadwy gan Gwilym Bowen Rhys, a chan fod y rhain yn y Gymraeg roeddynt yn cyfleu mor agos atom yw effeithiau newid hinsawdd. Cafwyd un gân ingol iawn a orfododd y gynulleidfa i feddwl am effaith ein dewisiadau ni ar y rheiny fydd yma ymhen can mlynedd – sut le fydd ar y byd o’n cwmpas erbyn hynny, tybed? Cefais f’atgoffa o gerddoriaeth Ernest Bloch mewn cân arall, un ddi-gyfeiliant y tro hwn. Roedd y tristwch a gafodd ei gyfleu ym mherfformiad Gwilym Bowen Rhys yn gwneud i mi feddwl am waith y cyfansoddwr Iddewig, yn arbennig ei waith From Jewish Life a gyfansoddodd Ernest Bloch ar gyfer y soddgrwth ddechrau’r ganrif ddiwethaf.

Er taw nid pregeth oedd y cyflwyniad hwn, mae’n bosib y gellid ei ddisgrifio fel rhyw fath o ddrama brotest, neu o leiaf un sy’n codi cwestiynau ynghylch y cyfeiriad y mae’r byd yn mynd iddo, a gwneud i rywun feddwl yn ddyfnach ynghylch y byd o’i gwmpas a’i ddewisiadau o ddydd i ddydd.

A’r hyn dwi wedi’i wneud ers mynychu’r cyflwyniad hwn? Dwi wedi mynd ati i wneud ymchwil pellach ar yr effaith dwi’n ei gael ar y byd o’m cwmpas. Dwi am ddechrau defnyddio ‘cotton buds’ pydradwy yn lle rhai sy’n cynnwys plastig, a dwi’n ceisio dod o hyd i frwsh danedd wedi’i wneud o fambŵ i’w brynu. Dwi am fwynhau dishgled o de rhydd yn amlach hefyd – wyddoch chi nad yw bagiau te yn pydru’n llwyr? Nid yw’r glud sy’n cadw’r bag te at ei gilydd yn eco-gyfeillgar!

 

Mae’r cyflwyniad yn parhau i fod ar daith tan 7 Chwefror 2018.

Cyhoeddi Taith newydd Cwmni Pendraw

Perfformiad ychwanegol/Extra performance – Paget Rooms, Penarth 7.30pm Dydd Mercher/Wed Ionawr/January 24

2071 – Sioe amgylcheddol ar daith

Beth yw’r ffordd orau o gyflwyno trafodaeth am newid hinsawdd i’r theatr? Dyna’r her y mae cwmni theatr Cwmni Pendraw wedi’i gosod iddo’i hun.

Mae’r Cwmni, sydd yn arbenigo mewn cyflwyno hanes a gwyddoniaeth i’r theatr, yn teithio o amgylch Cymru gyda 2071, prosiect theatr amgylcheddol aml-gyfrwng, a fydd yn teithio ym mis Ionawr a Chwefror 2018. Mae’r Cwmni yn awyddus i berfformio o flaen myfyrwyr ysgolion a cholegau yn ystod y dydd. Cysylltwch â Casi Wyn: casi.pendraw@gmail.com am ragor o wybodaeth am hyn.

Mae’r Cwmni wedi cyfieithu ac addasu drama sy’n seiliedig ar eiriau gwyddonydd newid hinsawdd sydd ymysg arbenigwyr blaenllaw’r byd yn y maes. Mae’n adolygu ei fywyd a’i yrfa ac yn edrych ar sut fyd y bydd ei orwyres yn ei etifeddu yn 2071. Mae’r cynhyrchiad wedi’i ddisgrifio fel sioe sydd yn ‘torri tir newydd yn y theatr Gymraeg.’

Yr actor adnabyddus, Wyn Bowen Harries, sydd yn cyfarwyddo ac yn chwarae’r brif ran yn 2071, gan ddiweddaru’r ddrama wreiddiol gan yr Athro Chris Rapley a Duncan Macmillan, a’i thrwytho gyda delweddau a cherddoriaeth a chaneuon newydd wedi’u cyfansoddi gan Angharad Jenkins a Gwilym Bowen Rhys. Mae’r sioe hefyd yn torri trwy ‘bedwaredd wal’ y llwyfan i gynnwys y gynulleidfa yn y perfformiad.

Fel yr esbonia Wyn Bowen Harries:

“Yn 2071, Mae’r Athro Chris Rapley yn dweud wrthym mai fel ‘region unknown to man’ y disgrifiwyd yr Antarctig yn yr atlas yr oedd ganddo pan oedd yn blentyn, ond erbyn hyn mae gennym doreth o wybodaeth am ein byd, yn ei holl gymhlethdod.

Er enghraifft, cafwyd cyfnod hir o dymheredd sefydlog, gweddol lonydd o ran newidiadau hinsawdd yn ystod y cyfnod a welodd datblygiad dynoliaeth a ddechreuodd 12,000 o flynyddoedd yn ôl. Ni newidiodd lefel y môr mwy na 0.2mm y flwyddyn. Ond yn y ganrif ddiwethaf cododd 1.8mm bob blwyddyn ac erbyn heddiw mae wedi codi ddwywaith cymaint, sef 3.3mm y flwyddyn. Er nad yw hyn yn swnio’n llawer, mae hyn yn bwysig ac yn arwyddocaol. Bellach mae lefel y môr wedi codi bron 20cm. Mae hyn wir yn dangos bod cydbwysedd, balans deinamig y system hinsawdd wedi’i aflonyddu.

Er mai pwnc dwys sydd yma, mae ein storïwr yn gorffen ar nodyn cadarnhaol – bod gennym gyfleoedd i ymateb i’r her sy’n ein hwynebu, ac rwy’n gobeithio y bydd ein cynulleidfa yn gadael y theatr yn meddwl am newidiadau y gallan nhw eu gwneud i gyfrannu at ddyfodol ein planed anhygoel.”

Tîm creadigol Cwmni Pendraw ar gyfer 2071 yw – Perfformwyr: Wyn Bowen Harries, Angharad Jenkins (Calan), Gwilym Bowen Rhys (Bandana); a Siôn Eirwyn Richards (fideo) ac Aled Hughes (Cowbois: sain).

Taith

18.1.18 Ysgol y Moelwyn, Blaenau Ffestiniog, 1.30 (ysgolion) & 7.30 tocynnau Mena Price 01766 830435

19.1.18 Stiwdio 2 Galeri, Caernarfon, 1.30 (ysgolion) & 7.30 tocynnau 01289 685222 galericaernarfon.com

22.1.18 Theatr y Lyric, Caerfyrddin (ysgolion) & 7.30 tocynnau 0845 2263510 theatrausirgar.co.uk23.1.18 Theatr y Glowyr, Rhydaman} 1.30 (ysgolion) & 7.30 tocynnau 0845 2263510 theatrausirgar.co.uk

24.1.18 Y Pierhead, Senedd Bae Caerdydd, 12.00 am ddim; noddir gan Siân Gwenllian AC

24.1.18 Y Paget Rooms, Penarth, 7.30 wegottickets.com/event/425275 a 6

30.1.18 Volcano Theatre, Abertawe, 1.30 (ysgolion) & 7.30 tocynnau 01792 464790 volcanotheatre.co.uk

31.1.18 Theatr y Gromlech, Crymych, 11.00 (ysgolion) & 7.30 tocynnau 01437 770182 Kevin Davies

01.2.18 Stiwdio, Aberystwyth, 12.30 (ysgolion) & 7.45 tocynnau 01970 623232

02.2.18 Y Ganolfan, Llanrwst, 1.30 (ysgolion) & 7.30 tocynnau 01492 642357 Menter Iaith Conwy

05.2.18 Emlyn Williams, Theatr Clwyd, 11.00 (ysgolion) & 7.45 tocynnau 0845 3303565 theatrclwyd.com

06.2.18 Stiwdio, Pontio, Bangor, 11.00 (ysgolion) & 7.30 tocynnau 01248 382828 pontio.co.uk

07.2.18 Neuadd Dwyfor, Pwllheli, 1.30 (ysgolion) & 7.30 tocynnau 01745 704088

Cerddoriaeth prosiect amgylcheddol 2071

Mae’r cerddor roc a gwerin amryddawn Gwilym Bowen Rhys wedi ymuno â Chwmni Pendraw ar gyfer 2071, cynhyrchiad newydd Cwmni Pendraw, sy’n mynd ar daith yn y flwyddyn newydd.

Mae Gwilym Bowen Rhys (Y Bandana a Plu) yn cyfrannu caneuon i gerddoriaeth newydd ac arbrofol sydd wedi ei chyfansoddi gan Angharad Jenkins (Calan) ar gyfer prosiect diweddaraf y Cwmni.

Mae 2071 yn ‘chwalu’r ffiniau rhwng cerddoriaeth a’r gwyddorau’ er mwyn trafod newid hinsawdd a dyfodol ein cymunedau. Mae’r sioe arloesol yn cyfuno gwyddoniaeth â geiriau, delweddau a cherddoriaeth mewn digwyddiad rhyngweithiol er mwyn ennyn ystyriaeth o newid hinsawdd a’r angen i warchod ein hamgylchedd.

Dywedodd Angharad Jenkins:

“Dwi wrth fy modd i fod yn rhan o’r cynhyrchiad pwysig yma. Mae newid hinsawdd a dyfodol ein planed yn rhywbeth sy’n effeithio arnom i gyd. Trwy ddefnyddio fy ffidil, effeithiau technegol, a sawl offeryn bach anarferol, dwi wedi ceisio creu awyrgylch i gyfleu emosiwn a throi pwnc cymhleth, pwysig yn fwy hygyrch a dealladwy. Yn sicr, dwi wedi dysgu cryn dipyn wrth weithio ar y cynhyrchiad, a dwi’n gobeithio bydd 2071 yn agoriad llygaid i’r sawl sy’n dod i’w weld.”

Meddai Gwilym: “Pan glywais am broject 2071, roeddwn yn awyddus i gymryd rhan. Mae newid hinsawdd yn bwnc sydd werth ei drafod mewn unrhyw gyfrwng ac ar unrhyw gyfle. Roedd yn ymddangos i mi fod cyfle yma i sgwennu caneuon newydd sy’n trafod y pwnc, a’u rhannu efo cynulleidfaoedd newydd.”

Yr actor adnabyddus, Wyn Bowen Harries, sydd yn cyfarwyddo’r cyfan ac yn perfformio yn y cynhyrchiad. Yn ogystal â’r gerddoriaeth gan Gwilym Bowen Rhys, ac Angharad Jenkins (Calan), mae delweddau sy’n cyd-fynd â’r cynnwys wedi eu golygu gan Siôn Eirwyn Richards, ac Aled Hughes sy’n gyfrifol am y sain.

Bydd posib gweld 2071 mewn sawl theatr yng Nghymru rhwng 18 Ionawr a 7 Chwefror 2018. Yn ogystal â’r perfformiadau gyda’r nos, mae’r Cwmni yn awyddus i fynd â’u sioe at bobl ifanc ac yn perfformio yn ystod y dydd. Cysylltwch â Casi Wyn: casi.pendraw@gmail.com am ragor o wybodaeth am hyn.

Addasiad a diweddariad o gynhyrchiad Saesneg gan wyddonydd blaenllaw yw 2071, gyda’r fersiwn Cymraeg, sydd wedi cael ei ddatblygu dros gyfnod, yn cynnwys llawer mwy o gerddoriaeth a delweddau na’r gwreiddiol.

Yn ôl Wyn Bowen Harries:

“Er mai pwnc dwys sydd yma, mae’r cynnwys ynghylch yr her sy’n wynebu dynoliaeth yn gadarnhaol. Rwy’n gobeithio y bydd y modd yr ydym yn cyfleu’r ffeithiau, ynghyd â’n cyfuniad o ddelweddau a cherddoriaeth, yn rhoi cyfle unigryw i bobl ystyried pwnc sydd yn berthnasol i bob un ohonom.”

“Rôl theatr yw cynnig adloniant ond hefyd ein cyffroi a’n hannog i ystyried rhyw gwestiwn penodol. Cwestiwn mawr am ein dyfodol sydd gan 2071 i ni ei ystyried.”

Mae Angharad Jenkins yn ymateb i’r her o weithio mewn maes cerddorol newydd gyda’r cynhyrchiad hwn. Gan ddefnyddio pedalau effaith gwahanol, ac offerynnau anarferol ac anghyfarwydd, mae hi’n llwyddo i greu awyrgylch sydd yn cyfleu’r emosiwn y tu ôl i’r pwnc gwyddonol cymhleth. Mae ei ffidil wythawd yn rhygnu ymlaen fel peiriant dyrnu wrth drafod y chwyldro diwydiannol, gydag oedi ac ailadrodd yn cydblethu mewn seinwedd sydd yn cyfleu tor calon pan fo’r ysgafell iâ yn torri. Mae caneuon pwerus a bachog Gwilym Bowen Rhys, yn cynnig seibiant rhwng y wyddoniaeth, gan wneud 2071 yn gynhyrchiad diddorol ar sawl lefel. Bydd 2071 yn mynd i’r galon, yn eich herio yn feddyliol ac yn emosiynol. Os dim arall, bydd yn eich gadael eisio gwneud gwahaniaeth i warchod eich planed gwerthfawr.

 

Gwlad yr Iâ/Iceland

Wedi dychwelyd o Wlad yr Iâ gyda mwy o ymchwil ar gyfer ‘2071’. Mae’r rhewlifau’n crebachu’n gyflym, yr afonydd yn newid cwrs a systemau creu ynni naturiol yn newid. Diolch i Rhys Bowen Harries a chwmni Glacier Guides Iceland am eu cymorth.. Dyma rhai lluniau a fydd yn ‘2071’ yn Eisteddfod Môn ac ar daith Hydref/Tachwedd 2017.

Back from Iceland. The glaciers are retreating, the rivers are changing threatening local renewable energy sources. Thanks to Rhys Bowen Harries and Glacier Guides Iceland for their help. Here are some pics which will be seen in our new show ‘2071’.IMG_1092IMG_1129IMG_1127

2071

Diolch i bawb a gyfranodd i lwyddiant y cyflwyniadau a’r sgyrsiau yn Y Galeri, Caernarfon a Neuadd Ogwen Bethesda. Bydd Cwmni Pendraw yn trafod y camau nesaf ar y daith i 2071.

SONY DSCSONY DSCSONY DSC

Angharad Jenkins a Wyn Bowen Harries. Fideo gan Sion Eirwyn Richards